VICTOR TARDIEU (1870-1937)

Lot 8
Aller au lot
20 000 - 30 000 EUR
Résultats avec frais
Résultat : 26 000 EUR

VICTOR TARDIEU (1870-1937)

Le port de Liverpool, 1904

Huile sur toile, signée et datée en bas à droite
65.3 x 81 cm - 25 3/4 x 31 7/8 in.

Oil on canvas, signed and dated lower right

Tardieu nous est présenté souvent, si ce n'est toujours, comme l'auguste fondateur de l'Ecole des Beaux-Arts d'Indochine. C'est en effet ce qui fait la grandeur de son nom et assure sa postérité. Pourtant, les premières années de son parcours sont loin d'être dénuées d'intérêt et la vue du port de Liverpool que nous pré­sentons aujourd'hui en est la confirmation.
Tardieu est élève aux Beaux-Arts de Lyon pendant deux ans depuis 1887 lorsqu'il décide d'entrer plutôt à l'Académie Julian à Paris. Il n'y reste qu'un an puisque Bonnat le fait entrer aux Beaux-Arts de Paris et le prend sous son aile, il suit ses enseignements, ainsi que ceux de Maignan.
C'est en 1902 qu'il reçoit le premier prix du salon des artistes français pour une toile aux dimensions imposantes intitulée Travail. Ce prix lui permet de voyager deux ans en Europe. Prédestiné par la toile qui lui a valu cette bourse, il peint les ports de Gênes, Londres... et Liverpool. Notre toile s'inscrit bien dans ce cycle d'oeuvres portant sur le labeur ouvrier, et l'aspect mercantile de ces lieux.
Par la suite, il met ses talents de peintre au service de la décoration et ne part pour l'Indo­chine qu'après la Première Guerre Mondiale en 1921.

Tardieu is often, if not always, presented as the august founder of the Indochina College of Fine Arts. It certainly earned him a great name and perpetuated his posterity, but his early career was full of interesting achievements too, as witness this view of the port in Liverpool.
Tardieu had been at the Ecole des Beaux-Arts in Lyon for two years, since 1887, when he decided to change to the Académie Julian in Paris. He only stayed for a year, as Bonnat got him into the Paris Ecole des Beaux-Arts and took him under his wing. Tardieu became a regular visitor to his studio, and learned from both him and Maignan.
In 1902 he was awarded first prize by the Salon des Artistes Français for a large painting enti­tled Travail. This enabled him to travel for two years in Europe. Predestined by the painting that had won him the grant, he painted the ports of Genoa, London and Liverpool. The work here is unmistakably part of this cycle, with its theme of working-class labour and the commercial aspect of these places.
Subsequently he put his painting talents to good use in the decorative arts, and only left for Indochina after the First World War, in 1921.

Tardieu thường xuyên, nếu không muốn nói là luôn luôn, được giới thiệu với chúng ta trong tư cách là người sáng lập Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương. Đó quả thật là điều làm nên tên tuổi vĩ đại cũng như đảm bảo cho các thế hệ hậu bối của ông. Tuy nhiên, những năm đầu trong sự nghiệp của ông cũng nhận được rất nhiều sự quan tâm chú ý và bức tranh Hải cảng Liverpool mà chúng tôi giới thiệu ngày hôm nay chính là sự xác nhận cho điều này.
Tardieu là sinh viên của Trường Mỹ thuật Lyon trong hai năm kể từ năm 1887, đến năm 1889 ông quyết định ưu tiên theo học tại Học viện Julian ở Paris. Ông chỉ ở đó một năm bởi họa sĩ Bonnat đã đưa ông vào Trường Mỹ thuật Paris và nhận đỡ đầu cho ông khi ông thường xuyên đến xưởng vẽ của Bonnat, được Bonnat cũng như Maignan chỉ dạy.
Năm 1902, ông đã giành giải nhất của Hội nghệ sĩ Pháp cho một bức tranh với kích thước lớn mang tên Lao động. Giải thưởng này cho phép ông thực hiện một chuyến đi trong hai năm ở châu Âu. Như được số phận sắp đặt sẵn với bức tranh mang về học bổng này cho mình, ông đã vẽ các hải cảng ở Genova, Luân Đôn... và Liverpool. Bức tranh của chúng tôi nằm trong chuỗi tác phẩm ấy, với chủ đề sáng tác là cuộc sống lao động của các công nhân, và quang cảnh buôn bán ở những nơi này.
Sau đó, ông đã mang tài năng hội họa của mình phục vụ cho các công trình trang trí và chỉ đến sau Thế chiến thứ nhất, năm 1921, ông mới khởi hành tới Đông Dương.

Un vaste mouvement de quête de modernisme s'étend au XXe siècle de la Chine au Japon et le roman de l'Ecole des Beaux-Arts d'Indochine s'y inscrit à part entière.
Victor Tardieu, titulaire du Prix d'Indochine, reçoit une bourse lui permettant d'y voyager deux ans d'affilée et pose le pied sur le sol de l'actuel Vietnam en 1921. Son arrivée est un événement pour la communauté française qui en fait sa coqueluche. Doté d'une grande ouverture d'esprit et d'un naturel sympathique, il se lie d'amitié avec Nam Son lorsqu'il est invité au foyer des étudiants annamites.
Tous deux unissent leurs efforts pour ouvrir en 1925 une Ecole des Beaux-Arts d'Indochine. Fondée sur le modèle occidental, elle s'articule en un cycle de trois puis cinq ans et ouvre rapidement, après la section de peinture, sculpture et arts décoratifs, une section d'architecture. Le système pédagogique occidental permet aux élèves de travailler en atelier le matin tout en suivant des cours théoriques le reste du temps. Parmi ces enseignements, Tardieu impose l'étude de l'histoire de l'art, d'Occident pour la première année, et d'Extrême-Orient pour les deux suivantes. L'organisation même de l'Ecole présente une synthèse intéressante de la période artistique coloniale, où les artistes du Tonkin et de Cochinchine sont mus par une même quête d'identité et de modernisme soutenue par les artistes occidentaux. Tardieu et Nam Son soutiennent et encouragent l'éclosion de véritables carrières en insufflant la conception occidentale de l'artiste en tant que créateur économiquement indépendant.
Dans le rapport qu'il rédige en 1931, Tardieu donne un aperçu de ce qu'a été la création de toutes pièces d'une institution appelée à faire autorité pour les années à venir: «Il existait depuis une vingtaine d'années un prix de l'Ecole d'Indochine fondé par la Société coloniale des artistes français... On escomptait que les artistes auxquels il était attribué, à leur retour d'Indochine en rendrait populaires les différents aspects et en exalteraient les beautés». Parlant ensuite de lui-même il évoque la naissance du projet après qu'il a été récompensé par ledit salon: «Ayant eu l'occasion de faire travailler quelques artistes indigènes, il fut frappé des qualités artistiques de la race et comme il se livrait en même temps à une étude approfondie des arts en Indochine, il comprit que la décadence moderne ne venait que d'un malentendu et proposa à M. le Gouverneur général Merlin la création d'une école des Beaux-Arts destinée à former des professeurs instruits capables de provoquer une renaissance de l'art national.». Pour mener à bien son projet, Tardieu doit trouver le moyen d'attirer à lui une escouade de professeurs européens, capable de permettre une synthèse entre art occidental moderne, et art asiatique traditionnel, sans que l'un ou l'autre ne perde son essence ou n'empiète sur les qualités de l'autre art. Pour ce faire, il obtient que le Prix d'Indochine devienne une bourse offrant aux lauréats un périple de deux ans dans les colonies, doublé d'une exigence d'enseigner à l'Ecole.
C'est l'exposition coloniale de 1931 qui permet aux deux piliers de l'Ecole de contempler les fruits portés par leurs efforts et leur labeur, dûment récompensés.

During the 20th century, a wide-ranging movement in search of modernism spread from China to Japan, and the Indochina College of Fine Arts was a key chapter in its history.
When Victor Tardieu won the Indochina Prize, it provided the opportunity for two years' travel, and in 1921 he touched down in present-day Vietnam. His arrival was a red-letter event for the French community, and he became their figurehead. An appealingly natural and open-minded man, he soon became friends with Nam Son when he was invited to the Vietnamese student centre.
The two men united their efforts to open an Indochina College of Fine Arts in 1925. Based on the Western model, it offered first a three-year then a five-year course, and rapidly opened an architecture section in addition to painting, sculpture and the decorative arts. In line with the Western educational system, the students spent the morning working in the studio and attended theory classes for the rest of the time. Among other subjects, Tardieu focused on Western art history for the first year, and the history of Far Eastern art for the next two. The organisation of the College was an interesting meld of the colonial art period, where artists from Tonkin and Cochinchina, driven by the same quest for identity and modernism, received support from Western artists. Tardieu and Nam Son fostered and encouraged the emergence of genuine careers, inspiring students with the Western concept of the artist as an economically independent creator.
In his report of 1931, Tardieu wrote about the creation from scratch of an institution intended to stand as a yardstick for the years to come. «A School of Indochina Prize, founded by the Société Coloniale des Artistes Français, had existed for some twenty years... The idea was that on their return from Indochina, the winning artists would spread the word about the various aspects of the region and extol its beauties.» Then, speaking of himself, he described how the project came about after he had won the prize: «Having given work to various indigenous artists, he was struck by the artistic qualities of this people. He was then studying the arts of Indochina in depth, and perceived that modern decadence was only the result of misunderstanding. So he suggested founding a fine arts school to Governor-General Merlin, with the aim of training informed teachers who could lead a revival of the national art.» To carry out his project, Tardieu needed to attract a team of European teachers who could bring about a synthesis of modern Western and traditional Asian art, without either art losing its quintessential qualities or impinging on the other's. To achieve this, he managed to transform the Indochina Prize into a grant offering the winners a two-year stay in the colonies, with a mandatory period teaching at the School. The College's two founding members were able to admire the impressive results of their labours at the Colonial Exhibition of 1931.

Một phong trào tìm kiếm chủ nghĩa hiện đại rộng lớn lan tỏa trong thế kỷ XX từ Trung Quốc đến Nhật Bản và câu chuyện về Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương là một phần trong đó.
Victor Tardieu, chủ nhân Giải thưởng Đông Dương, nhận được một học bổng cho phép tới lưu trú hai năm liên tiếp tại vùng đất này và ông đã đặt chân lên đất Việt Nam hiện nay vào năm 1921. Sự xuất hiện của ông là một sự kiện đối với cộng đồng người Pháp vốn rất mến mộ ông. Với một tinh thần vô cùng cởi mở và bản tính thân thiện, ông đã kết bạn với Nam Sơn khi được các sinh viên An Nam mời đến chơi nhà.
Hai người cùng hợp sức thành lập một Trường Cao đẳng Mỹ thuật ở Đông Dương vào năm 1925. Dựa trên mô hình phương Tây, trường hoạt động với các khóa học kéo dài ba năm rồi sau đó là năm năm, và nhanh chóng mở chương trình đào tạo kiến trúc, sau chương trình đào tạo hội họa, điêu khắc và nghệ thuật trang trí. Hệ thống sư phạm phương Tây cho phép sinh viên làm việc tại xưởng vào buổi sáng đồng thời tham gia các lớp học lý thuyết vào thời gian còn lại trong ngày. Trong các chương trình đào tạo này, Tardieu đặt ra việc nghiên cứu lịch sử mỹ thuật phương Tây trong năm học đầu tiên và lịch sử mỹ thuật Viễn Đông trong hai năm tiếp theo. Chính tổ chức của Trường cũng cho thấy một sự kết hợp thú vị của thời kỳ mỹ thuật thuộc địa, khi các nghệ sĩ từ Bắc Kỳ và Nam Kỳ được thúc đẩy bởi một cuộc tìm kiếm bản sắc và chủ nghĩa hiện đại dưới sự hỗ trợ của các họa sĩ phương Tây. Tardieu và Nam Sơn ủng hộ và khuyến khích sự phát triển sự nghiệp thực sự bằng cách truyền đi quan niệm phương Tây về họa sĩ với tư cách là một nhà sáng tạo độc lập về kinh tế.
Trong báo cáo viết vào năm 1931, Tardieu đã đưa ra một cái nhìn tổng quan về việc tạo nên, với đầy đủ các yếu tố cấu thành, một tổ chức có thẩm quyền trong những năm sau đó: « Từ hai mươi năm nay có một giải thưởng của Trường Đông Dương được thành lập bởi Hội thuộc địa nghệ sĩ Pháp... Chúng tôi hy vọng rằng các họa sĩ được nhận giải khi trở về từ Đông Dương sẽ phổ biến những nét độc đáo riêng biệt và tôn vinh các vẻ đẹp của Đông Dương. » Tiếp đó, nói về bản thân, Tardieu hồi tưởng sự ra đời của dự án sau khi ông được Hội chợ nói trên trao thưởng: « Có cơ hội tạo việc làm cho một số họa sĩ bản địa, ông đã bị ấn tượng bởi các tố chất nghệ thuật của dân tộc này và bởi cũng khi ấy bản thân đang say mê nghiên cứu kỹ lưỡng về nền mỹ thuật ở Đông Dương, ông hiểu rằng sự suy đồi hiện đại của nghệ thuật chỉ xuất phát từ một sự hiểu lầm và ông đã đề xuất với ngài Toàn quyền Merlin thành lập một trường cao đẳng mỹ thuật nhằm đào tạo các giảng viên trình độ cao có khả năng tạo nên sự hồi sinh của nền mỹ thuật dân tộc. » Để dự án của mình đạt được hiệu quả, Tardieu phải tìm cách thu hút một đội ngũ giáo sư châu Âu có khả năng mang đến một sự kết hợp tổng hòa giữa mỹ thuật phương Tây hiện đại và mỹ thuật truyền thống châu Á, mà không khiến mỗi nền mỹ thuật ấy mất đi bản sắc riêng của mình hay xâm phạm lẫn nhau. Để làm được điều này, ông đã đề xuất thành công để Giải thưởng Đông Dương trở thành một học bổng trao tặng cho người giành giải một chuyến đi hai năm đến các vùng thuộc địa, cùng với đó là yêu cầu họ đến giảng dạy tại Trường.
Cuộc triển lãm thuộc địa năm 1931 đã cho phép hai nhân vật trụ cột của Trường được chiêm ngưỡng thành quả của những nỗ lực và công sức được đền bù một cách xứng đáng của họ. Le certificat rédigé en date du 3 avril 2019 par Alix Turolla -Tardieu, petite-fille et ayant droit de l'artiste, sera remis à l'acquéreur
Mes ordres d'achat
Informations sur la vente
Conditions de ventes
Retourner au catalogue